Küçülen Daireler, Küçülen Haneler

Konut Tercihleri Neden Değişiyor?

Son yıllarda ekonomik, demografik ve toplumsal faktörlerin etkisiyle yeni inşa edilen konutların alanları giderek küçülüyor. Konut kredisi erişilebilirliğinin azalması, alım gücündeki düşüş, inşaat maliyetlerindeki artış, hanehalkı sayısındaki azalma ve yaşam tarzının değişmesi bu duruma neden olan başlıca unsurlar olarak öne çıkıyor.

Geçtiğimiz dönem boyunca konutun uygun finansman koşulları ve enflasyona karşı korunma aracı olarak görülmesi ile birlikte 2023 yılı ikinci yarısına kadar konutta çok hızlı değer artışı izlediğimiz bir dönem olmuştu. Konut fiyatlarının hızlı şekilde artışına karşın, hanehalkı gelirleri aynı oranda artmadığı için bu durum tüketicileri daha küçük, daha uygun fiyatlı dairelere yönlendirdi.

Diğer yandan, konut kredisi faiz oranlarının artması ve getirilen kısıtlamalar, tüketicinin büyük ve yüksek fiyatlı konutlara erişimini zorlaştırdı. Daha küçük alanlı konutlar, daha düşük kredi tutarlarıyla finanse edilebilir olduğu için daha cazip bir seçenek haline geldi.  Yüksek kira artış oranları da yatırımcıyı fiyat olarak daha ulaşılabilir olan 1+1 tipli konutlara yönlendirdi.

Tüm bunlara ek olarak, yıllar itibarıyla baktığımızda hanehalkı büyüklüğündeki azalma, boşanma hızındaki artış ve ortalama daire büyüklüklerindeki azalmanın birbirleriyle uyumlu bir şekilde hareket ettiğini görüyoruz. 2000’li yılların başında yaklaşık 134 m² olan ortalama daire büyüklüğü TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, 2025 yılı 3. çeyrek itibarıyla yaklaşık 102 m²’ye düştü. Yine, 2000’li yıllarında başında 4,00 olan hanehalkı büyüklüğü ise 2024 yılında 3,11 olarak gerçekleşti. Küçülen hanehalkı yapısının ve artan boşanma oranlarının konut tercihlerine de etkisi olurken, daha küçük alanlı dairelerin yeni yaşam dinamiklerine uyumlu bir seçenek olarak öne çıktığını görüyoruz. Grafikte, yıllar itibarıyla hanehalkı büyüklüğü, boşanma hızı ve daire büyüklüğü ilişkisini görebiliriz.